Rodzaje ran w relacji



Bądź sobą, wylecz swoje 5 ran

Jak rana, którą nosisz wpływa na twój związek? Na podstawie książki Lise Bourbeau „Bądź sobą, wylecz swoje 5 ran”.

Rana odrzucenia – maska „uciekającego”

Jeżeli nosisz ranę odrzucenia (dotyczy relacji z mamą) w partnerze będziesz szukała przyjęcia, najważniejsze, żeby zostać wybraną. Będziesz chciała być perfekcyjna, zasłużyć na miłość.

Tylko, że nie będziesz widziała partnera naprawdę, będzie się liczyło tylko to, żeby udowodnić, że jesteś wybrana. Jeżeli on będzie chciał się zbliżyć do twojego serca zaczniesz uciekać, bo tak naprawdę boisz się bliskości.

Główne przekonanie: „Nie jestem chciany/chciana. Nie mam prawa być sobą ani zajmować miejsca.”

Według Bourbeau rana odrzucenia wiąże się z poczuciem, że nie jesteśmy akceptowani tacy, jacy jesteśmy. Osoba może zacząć wycofywać się z relacji, unikać konfliktów i sytuacji, w których mogłaby zostać oceniona lub odrzucona.

Typowe zachowania:

  • wycofywanie się i izolowanie,
  • trudność z wyrażaniem własnego zdania,
  • poczucie, że „nie pasuję”,
  • nadmierne analizowanie reakcji innych,
  • uciekanie w świat myśli i wyobraźni,
  • trudność z przyjmowaniem komplementów czy zainteresowania.

Maska: uciekający – czyli osoba, która próbuje uniknąć kolejnego doświadczenia odrzucenia.

Droga uzdrawiania według Bourbeau: uznanie własnego prawa do istnienia, zajmowania miejsca, wyrażania siebie i bycia widzianym.

„To, co kiedyś stworzyliśmy, żeby chronić się przed bólem, z czasem może stać się murem, który oddziela nas od życia, bliskości i prawdziwego siebie. Uzdrawianie zaczyna się wtedy, gdy zamiast walczyć z tym murem, zaczynamy z czułością rozumieć, dlaczego powstał.”

~ Lise Bourbeau

Rana porzucenia – maska „zależnego”

Jeżeli nosisz ranę porzucenia (dotyczy relacji z tatą), w partnerze będziesz szukała akceptacji, uwagi, będziesz chciała, żeby się tobą zajął, będziesz chciała się z nim stopić.

Największy lęk to zostać samemu, osoba z taką raną nigdy nie siedzi w ciszy, albo jest z kimś, albo z kimś rozmawia przez telefon, albo słucha, chociaż telewizora lub radia.

Taka osoba bardzo rzadko odchodzi ze związku, lepiej z kimkolwiek niż samej. Jeżeli partner ją zostawi, pławi się w tym smutku, opowiadając wszystkim, zwracając na siebie uwagę i przyjmując współczucie, choć przez chwilę jest ważna i zauważona.

Główne przekonanie: „Sam/sama sobie nie poradzę. Potrzebuję kogoś, żeby czuć się bezpiecznie.”

To nie tyle lęk przed odrzuceniem, co przed pozostawieniem samemu sobie. Osoba z tą raną może bardzo potrzebować obecności, uwagi i wsparcia innych.

Typowe zachowania:

  • silna potrzeba uwagi i obecności drugiej osoby,
  • trudność z samotnością,
  • szukanie potwierdzenia i wsparcia,
  • lęk przed utratą bliskiej osoby,
  • trudność z podejmowaniem decyzji samodzielnie,
  • poczucie bezradności w trudnych sytuacjach.

Maska: zależny – ktoś, kto szuka u innych oparcia, którego sam w sobie nie czuje.

Droga uzdrawiania: uczenie się, że można być samemu i jednocześnie czuć się bezpiecznie; budowanie wewnętrznego poczucia oparcia.

Rana upokorzenia – maska „masochisty”

Jeśli nosisz ranę upokorzenia (częściej dotyczy relacji z mamą) w partnerze będziesz szukała jego podziwu dla Ciebie, będziesz chciała, żeby uznał Cię za godną, bo sama siebie nie uznajesz, wstyd jest nieodłącznym elementem twojego życia. Twój największy lęk to nieograniczona wolność, boisz się co mogłabyś wtedy zrobić, gdybyś nie miała hamulców. Twój wstyd Cię ogranicza, a więc chroni przed nieograniczoną wolnością.

Twój partner będzie grał rolę tego, który Cię zawstydza i ogranicza, dzięki temu czujesz się bezpieczna w swojej roli masochisty. Cały czas będziesz skupiała się na innych, bo jest w Tobie lęk, że jak tylko skupisz się na sobie, przestaniesz być potrzebna i zostaniesz sama.

Główne przekonanie: „Moje potrzeby są nieważne. Nie powinnam/powinienem myśleć o sobie.”

Ta rana wiąże się z poczuciem wstydu związanego z własnymi potrzebami, ciałem, przyjemnością czy pragnieniami. Człowiek może nauczyć się stawiać potrzeby innych ponad własnymi.

Typowe zachowania:

  • nadmierne poświęcanie się dla innych,
  • trudność w mówieniu „nie”,
  • branie na siebie zbyt wielu obowiązków,
  • poczucie winy, kiedy robi się coś dla siebie,
  • trudność z proszeniem o pomoc,
  • tłumienie własnych potrzeb.

Maska: masochisty – określenie używane przez Bourbeau dla sposobu funkcjonowania, w którym osoba niejako „znosi” zbyt wiele i zapomina o sobie.

Droga uzdrawiania: zauważanie własnych potrzeb i pozwolenie sobie na ich zaspokajanie bez poczucia winy.

Rana zdrady – maska „kontrolującego”

Jeśli nosisz ranę zdrady (dotyczy relacji z tatą) w partnerze będziesz szukała potwierdzenia, że coś z nim jest nie tak. Będziesz chciała być dla niego ważna, żeby Ci ufał, żebyś mogła go kontrolować, kiedy tylko będzie próbował uciec spod kontroli, poszukasz pretekstu, żeby od niego odejść.

Wkładasz maskę kontrolującego nic nie może odbyć się bez Twojego udziału, zgody i aprobaty. Jesteś rządząca, krytyczna, niecierpliwa, zawsze chcesz wyjść na tą dobrą i odpowiedzialną, więc będziesz manipulowała faktami, żeby na taką wyjść.

Chcesz żeby inni Ci się zwierzali, ufali Ci, ale sama nie ufasz. Jeśli ktoś nadszarpnie Twoje zaufanie jest skreślony. Twój największy lęk to rozdzielenie z kimś i bycie usuniętą z życia tej osoby. Boisz się tego, a sama robisz to innym. 

Główne przekonanie: „Nie mogę nikomu zaufać. Muszę mieć kontrolę.”

Tutaj centralnym tematem jest utrata zaufania. Człowiek może próbować zabezpieczyć się przed kolejnym rozczarowaniem poprzez kontrolowanie sytuacji, ludzi i własnego otoczenia.

Typowe zachowania:

  • potrzeba kontrolowania sytuacji,
  • trudność z delegowaniem zadań,
  • podejrzliwość,
  • silna potrzeba dotrzymywania słowa – swojego i innych,
  • trudność z przyznaniem się do bezradności,
  • niechęć do pokazywania słabości,
  • silne emocje, kiedy coś nie idzie zgodnie z planem.

Maska: kontrolujący.

Droga uzdrawiania: stopniowe uczenie się zaufania, akceptowanie niepewności i rezygnowanie z potrzeby kontrolowania wszystkiego.

Rana niesprawiedliwości – maska „surowego”

Jeśli nosisz ranę niesprawiedliwości (dotyczy relacji z matką) w partnerze szukasz lojalności i ciepła, równocześnie będąc surową i oziębłą. W dzieciństwie zrozumiałaś, że akceptują Cię za twoje osiągnięcia, a nie za to kim jesteś. Nie mogłaś swobodnie wyrażać siebie, więc odcięłaś się od swoich emocji i stałaś się oschła. Pragniesz być doskonałą i wybitną, tylko tak wg siebie możesz zasłużyć na miłość.

Chcesz kontrolować swoje ciało, panicznie boisz się przytyć. Twoim największym lękiem jest bycie oziębłym, nie chcesz żeby partner tak cię traktował, tymczasem, Ty jesteś oziębła dla niego. Mimo, że starasz się okazywać ciepło ludzie czują twoją oschłość. Unikasz kontaktu fizycznego, bo boisz się okazać słabość.  

Główne przekonanie: „Muszę być perfekcyjny/perfekcyjna, silny/silna i bez zarzutu.”

Według Bourbeau ta rana wiąże się z doświadczeniem braku sprawiedliwości, równego traktowania lub uznania. Osoba może nauczyć się odcinać od emocji i stawiać na perfekcjonizm, obowiązkowość oraz samokontrolę.

Typowe zachowania:

  • perfekcjonizm,
  • bardzo wysokie wymagania wobec siebie,
  • silne poczucie obowiązku,
  • trudność w pokazywaniu emocji,
  • tłumienie złości i smutku,
  • ocenianie siebie za błędy,
  • przekonanie, że trzeba być „silnym”.

Maska: surowego – osoby, która stara się być bez zarzutu i utrzymywać emocje pod kontrolą.

Droga uzdrawiania: pozwolenie sobie na niedoskonałość, emocje, odpoczynek i wrażliwość.

Jeżeli czujesz, że utknęłaś i potrzebujesz wsparcia w zrozumieniu i uzdrowieniu swoich emocji, zapraszam na Sesje Uzdrawiania Duszy

Bourbeau podkreśla, że możemy rozpoznawać u siebie więcej niż jedną ranę, ale jedna może być bardziej dominująca.

Mechanizm jest podobny: pojawia się bolesne doświadczenie tworzymy sposób ochrony przed nim, z czasem ta ochrona staje się „maską”, którą automatycznie zakładamy w sytuacjach uruchamiających dawny ból. Celem pracy z tym modelem ma być rozpoznanie maski, zaakceptowanie własnych doświadczeń i stopniowe pozwalanie sobie na bardziej autentyczne zachowanie.

Cały model w jednym miejscu
Rana Maska Główny lęk/przekonanie
Odrzucenie Uciekający „Nie jestem chciany.”
Porzucenie Zależny „Zostanę sam.”
Upokorzenie Masochista „Moje potrzeby są nieważne.”
Zdrada Kontrolujący „Nie mogę zaufać.”
Niesprawiedliwość Surowy „Muszę być perfekcyjny.”
Jak odróżnić te rany?

Wyobraź sobie, że partner nie odpisuje Ci przez kilka godzin.

Rana odrzucenia: „Pewnie już mnie nie chce. Coś jest ze mną nie tak.”

Reakcja: wycofanie.

Rana porzucenia: „Dlaczego nie odpisuje? Czy coś się stało? Czy mnie zostawi?”

Reakcja: szukanie kontaktu i zapewnienia.

Rana upokorzenia: „Może przesadzam. Nie powinnam/powinienem robić z tego problemu.”

Reakcja: pomniejszanie własnych potrzeb.

Rana zdrady: „Co on/ona przede mną ukrywa? Przecież miał/a napisać.”

Reakcja: kontrolowanie i szukanie informacji.

Rana niesprawiedliwości „Umówiliśmy się. To nie jest fair.”

Reakcja: chłód, argumentowanie, ocenianie sytuacji według zasad.

Jak rozpoznać swoją dominującą ranę?

1. Co boli mnie najbardziej?

Wybierz spontanicznie:

A. Kiedy ktoś mnie nie chce lub nie akceptuje.
Odrzucenie

B. Kiedy ktoś się ode mnie oddala albo zostawia mnie samego/samą.
Porzucenie

C. Kiedy czuję wstyd i mam wrażenie, że moje potrzeby są ciężarem.
Upokorzenie

D. Kiedy ktoś mnie zawodzi, kłamie lub odbiera mi kontrolę.
Zdrada

E. Kiedy ktoś traktuje mnie niesprawiedliwie albo gdy sam/a nie spełniam swoich standardów.
Niesprawiedliwość

2. Co robisz jako pierwsze podczas konfliktu?

  • Znikam → odrzucenie
  • Szukam bliskości → porzucenie
  • Ustępuję i biorę winę → upokorzenie
  • Kontroluję/atakuję → zdrada
  • Ochładzam emocje i analizuję → niesprawiedliwość

3. Czego najbardziej potrzebujesz od innych?

  • „Zaakceptuj mnie.” → odrzucenie
  • „Nie opuszczaj mnie.” → porzucenie
  • „Pozwól mi mieć potrzeby.” → upokorzenie
  • „Bądź lojalny i dotrzymuj słowa.” → zdrada
  • „Traktuj mnie sprawiedliwie i doceń moje wysiłki.” → niesprawiedliwość
A teraz sprawdź, która z 5 ran emocjonalnych jest Ci najbliższa

Czy zastanawiasz się czasem, dlaczego w określonych sytuacjach reagujesz właśnie w taki sposób? Dlaczego jedne słowa szczególnie Cię ranią, trudno Ci zaufać, boisz się odrzucenia albo masz poczucie, że zawsze musisz być silna i perfekcyjna?

Przygotowałam 30-pytaniowy test inspirowany koncepcją 5 ran emocjonalnych Lise Bourbeau, który pomoże Ci przyjrzeć się swoim reakcjom, emocjom i schematom.

To nie jest diagnoza psychologiczna. Potraktuj test jako zaproszenie do zatrzymania się, refleksji i lepszego poznania siebie.

👉 Zrób test i sprawdź, która z 5 ran jest Ci najbliższa

Możliwe, że wynik pokaże Ci coś, czego wcześniej w sobie nie zauważałaś. A może stanie się początkiem ważnego pytania: „Czego tak naprawdę potrzebuję?”

Jeżeli czujesz, że utknęłaś i potrzebujesz wsparcia w zrozumieniu i uzdrowieniu swoich emocji, zapraszam na Sesje Uzdrawiania Duszy

Udostępnij