Tag: 5 ran

Kategorie
Uncategorized

Test: odkryj swoją dominującą ranę emocjonalną

5 ran

Twoja emocjonalna rana – sprawdź, która jest najsilniejsza

TEST 5 RAN

5 ran

Autorski test inspirowany opisami 5 ran Lise Bourbeau.

Nie jest to test psychologiczny ani narzędzie diagnostyczne — ma pomóc Ci zauważyć powtarzające się schematy, szczególnie w relacjach i sytuacjach stresowych.

Jak odpowiadać?

Przy każdym pytaniu zaznacz od 0 do 4:

  • 0 – zupełnie mnie nie dotyczy
  • 1 – rzadko
  • 2 – czasami
  • 3 – często
  • 4 – bardzo często / zdecydowanie tak

Ważne: odpowiadaj na podstawie tego, jak naprawdę reagujesz, a nie jak chciałabyś/chciałbyś reagować.

I. RANA ODRZUCENIA

„Nie jestem chciany/a. Nie pasuję.”

1. Kiedy ktoś mnie krytykuje lub okazuje niezadowolenie, mam ochotę wycofać się, zniknąć albo ograniczyć kontakt z tą osobą.

2. Często zastanawiam się, czy inni naprawdę mnie lubią, akceptują i chcą mieć mnie w swoim życiu.

3. Trudno mi pokazać innym swoją prawdziwą wrażliwość, potrzeby lub uczucia, ponieważ boję się, że zostanę oceniony/a albo odrzucony/a.

4. W sytuacjach towarzyskich lub zawodowych zdarza mi się czuć, że „nie pasuję”, jestem nie na miejscu albo inni są lepsi ode mnie.

5. Kiedy ktoś mnie odrzuca, ignoruje albo nie wybiera, przeżywam to znacznie mocniej, niż chciał(a)bym przyznać.

6. Zdarza mi się sam/a wycofać z relacji, grupy lub sytuacji, zanim druga osoba będzie miała okazję mnie odrzucić.

Suma ODRZUCENIA: ____ / 24

II. RANA PORZUCENIA

„Nie zostawiaj mnie. Potrzebuję Cię.”

7. Trudno mi być samemu/samej przez dłuższy czas i źle znoszę poczucie emocjonalnej samotności.

8. Kiedy bliska osoba się oddala, nie odpisuje lub staje się chłodniejsza, szybko zaczynam się martwić, że coś jest nie tak z naszą relacją.

9. Potrzebuję od bliskich częstego potwierdzania, że mnie kochają, potrzebują mnie i że nasza relacja jest bezpieczna.

10. Kiedy mam problem, bardzo potrzebuję kogoś, kto mnie wesprze, wysłucha lub pomoże mi podjąć decyzję.

11. Zdarza mi się pozostawać w relacji, która mi nie służy, ponieważ bardziej boję się samotności niż samego problemu w tej relacji.

12. Kiedy czuję, że ktoś, na kim mi zależy, może odejść, trudno mi zachować spokój — mogę wtedy intensywnie szukać kontaktu, wyjaśnień lub zapewnień.

Suma PORZUCENIA: ____ / 24

III. RANA UPOKORZENIA

„Moje potrzeby są ciężarem.”

13. Mam trudność z mówieniem „nie”, szczególnie kiedy wiem, że moja odmowa może sprawić komuś przykrość.

14. Często stawiam potrzeby innych przed własnymi, nawet jeśli jestem zmęczony/a, przeciążony/a lub czegoś naprawdę nie chcę.

15. Kiedy robię coś dla siebie, odpoczywam albo wydaję pieniądze na własne przyjemności, może pojawić się we mnie poczucie winy.

16. Trudno mi poprosić o pomoc, ponieważ mam wrażenie, że powinnam/powinienem poradzić sobie sam/a albo nie chcę być dla nikogo ciężarem.

17. Zdarza mi się tolerować zbyt wiele, a później czuć żal, że inni wykorzystują moją dobroć lub przekraczają moje granice.

18. Mam trudność z otwartym mówieniem o swoich potrzebach, pragnieniach, ciele, seksualności lub tym, co sprawia mi przyjemność, jeśli wiąże się to ze wstydem lub oceną.

Suma UPOKORZENIA: ____ / 24

IV. RANA ZDRADY

„Nie mogę Ci zaufać. Muszę mieć kontrolę.”

19. Bardzo mocno reaguję, kiedy ktoś nie dotrzymuje słowa, nie wywiązuje się z obietnicy albo zmienia ustalenia bez konsultacji ze mną.

20. Mam trudność z oddaniem kontroli — często uważam, że jeśli sama/sam czegoś nie dopilnuję, nie zostanie to zrobione właściwie.

21. Kiedy nie wiem, co się dzieje, co ktoś myśli lub jakie ma zamiary, czuję napięcie i potrzebę zdobycia większej ilości informacji.

22. Trudno mi pokazać przed innymi swoją bezradność, słabość lub potrzebę pomocy — wolę wyglądać na osobę silną i radzącą sobie.

23. Kiedy czuję się oszukany/a, zawiedziony/a lub zdradzony/a, długo pamiętam tę sytuację i trudno mi ponownie zaufać.

24. W konflikcie mam tendencję do kontrolowania rozmowy, przedstawiania argumentów, udowadniania swojej racji lub wskazywania, kto nie dotrzymał słowa.

Suma ZDRADY: ____ / 24

V. RANA NIESPRAWIEDLIWOŚCI

„Muszę być silny/a, perfekcyjny/a i bez zarzutu.”

25. Stawiam sobie bardzo wysokie wymagania i trudno mi zaakceptować własne błędy lub niedoskonałości.

26. Mam trudność z pokazywaniem silnych emocji, szczególnie wtedy, gdy inni mogą zobaczyć moją bezradność, smutek lub słabość.

27. Bardzo mocno reaguję na sytuacje, które odbieram jako niesprawiedliwe, nierówne lub nieuczciwe.

28. Nawet kiedy osiągam dużo, często mam poczucie, że mogłem/am zrobić więcej albo zrobić coś lepiej.

29. Łatwiej jest mi analizować swoje emocje i szukać logicznego rozwiązania niż po prostu pozwolić sobie je przeżyć.

30. Mam poczucie, że muszę być odpowiedzialny/a, silny/a, kompetentny/a i „dawać radę”, nawet wtedy, kiedy w środku jestem zmęczony/a.

Suma NIESPRAWIEDLIWOŚCI: ____ / 24

Jak policzyć wynik?

Dodaj punkty z każdego zestawu sześciu pytań.

Rana Wynik
Odrzucenie __/24
Porzucenie __/24
Upokorzenie __/24
Zdrada __/24
Niesprawiedliwość __/24
Orientacyjna interpretacja

0–5 pkt — mało widoczny schemat
Ten obszar prawdopodobnie nie jest obecnie jednym z Twoich dominujących sposobów reagowania.

6–11 pkt — łagodny schemat
Może pojawiać się w określonych sytuacjach, szczególnie przy stresie lub w bliskich relacjach.

12–17 pkt — wyraźny schemat
Warto przyjrzeć się bliżej sytuacjom, które go uruchamiają.

18–24 pkt — bardzo silny schemat
Ten obszar może być jednym z Twoich najważniejszych mechanizmów ochronnych według modelu Bourbeau.

Ale uwaga: wysoki wynik nie oznacza, że „masz ranę” w sensie diagnozy. Pokazuje jedynie, że utożsamiasz się z większą liczbą opisanych zachowań i reakcji.

Najważniejsza część testu: nie patrz tylko na najwyższy wynik

Jeżeli np. otrzymasz:

  • Odrzucenie — 19
  • Porzucenie — 18
  • Upokorzenie — 8
  • Zdrada — 17
  • Niesprawiedliwość — 11

to nie oznacza automatycznie: „mam ranę odrzucenia”. Warto sprawdzić co dokładnie uruchamia Cię w relacjach.

Jeśli najbardziej boli Cię:

„Nie chcą mnie.”
→ przyjrzyj się odrzuceniu.

„Zostawią mnie.”
→ przyjrzyj się porzuceniu.

„Moje potrzeby są problemem.”
→ przyjrzyj się upokorzeniu.

„Nie mogę im ufać.”
→ przyjrzyj się zdradzie.

„To jest niesprawiedliwe / muszę być bez zarzutu.”
→ przyjrzyj się niesprawiedliwości.

A teraz jeszcze ciekawsze pytanie

Po rozwiązaniu testu zadaj sobie 5 pytań, po jednym dla każdej rany:

1. Odrzucenie

„Co robię, kiedy czuję, że ktoś mnie nie chce?” Czy walczę o tę osobę, czy raczej znikam?

2. Porzucenie

„Co robię, kiedy ktoś, kogo kocham, się oddala?” Czy potrafię spokojnie dać mu przestrzeń, czy natychmiast próbuję odzyskać bliskość?

3. Upokorzenie

„Co robię, kiedy czegoś potrzebuję?” Czy potrafię powiedzieć: „Potrzebuję tego”, czy natychmiast myślę o potrzebach innych?

4. Zdrada

„Co robię, kiedy nie mam kontroli nad sytuacją?” Czy potrafię zaufać i poczekać, czy zaczynam sprawdzać, kontrolować i przewidywać?

5. Niesprawiedliwość

„Co robię, kiedy popełniam błąd?” Czy potrafię powiedzieć „trudno, jestem człowiekiem”, czy natychmiast pojawia się krytyka siebie i potrzeba zrobienia wszystkiego perfekcyjnie?

I jedna bardzo ważna rzecz

Najbardziej charakterystyczna dla Ciebie może być nie sama rana, ale maska, którą zakładasz, żeby jej nie czuć.

Dlatego możesz na przykład wyglądać na osobę: „bardzo silną i niezależną”

a w środku doświadczać: „Boję się, że ktoś mnie zostawi, więc nie mogę pokazać, jak bardzo mi zależy.”

Albo możesz wyglądać na: „perfekcyjną i świetnie zorganizowaną”

podczas gdy pod spodem jest: „Jeśli zrobię coś źle, przestanę zasługiwać na akceptację.”

To właśnie różnica między raną a maską jest jednym z ciekawszych elementów modelu Bourbeau.

Jeżeli czujesz, że utknęłaś i potrzebujesz wsparcia w swoim procesie rozwoju, zapraszam na sesje duchowego uzdrawiania emocji.
Nie po kolejne „narzędzie” dla umysłu, ale po spotkanie z własną Duszą 🌺

Udostępnij

Kategorie
blog

Bądź sobą, wylecz swoje 5 ran

Rodzaje ran w relacji
Rodzaje ran w relacji



Bądź sobą, wylecz swoje 5 ran

Jak rana, którą nosisz wpływa na twój związek? Na podstawie książki Lise Bourbeau „Bądź sobą, wylecz swoje 5 ran”.

Rana odrzucenia – maska „uciekającego”

Jeżeli nosisz ranę odrzucenia w partnerze będziesz szukała przyjęcia, najważniejsze, żeby zostać wybraną. Będziesz chciała być perfekcyjna, zasłużyć na miłość.

Tylko, że nie będziesz widziała partnera naprawdę, będzie się liczyło tylko to, żeby udowodnić, że jesteś wybrana. Jeżeli on będzie chciał się zbliżyć do twojego serca zaczniesz uciekać, bo tak naprawdę boisz się bliskości.

Główne przekonanie: „Nie jestem chciany/chciana. Nie mam prawa być sobą ani zajmować miejsca.”

Według Bourbeau rana odrzucenia wiąże się z poczuciem, że nie jesteśmy akceptowani tacy, jacy jesteśmy. Osoba może zacząć wycofywać się z relacji, unikać konfliktów i sytuacji, w których mogłaby zostać oceniona lub odrzucona.

Typowe zachowania:

  • wycofywanie się i izolowanie,
  • trudność z wyrażaniem własnego zdania,
  • poczucie, że „nie pasuję”,
  • nadmierne analizowanie reakcji innych,
  • uciekanie w świat myśli i wyobraźni,
  • trudność z przyjmowaniem komplementów czy zainteresowania.

Maska: uciekający – czyli osoba, która próbuje uniknąć kolejnego doświadczenia odrzucenia.

W związku

Może pojawiać się paradoks: „Bardzo chcę bliskości, ale kiedy ktoś się do mnie zbliża, zaczynam się wycofywać.”

Możesz:

  • mieć trudność z pokazaniem partnerowi swoich prawdziwych uczuć;
  • szybko interpretować chłód lub zmęczenie partnera jako brak zainteresowania;
  • zastanawiać się: „Czy on/ona naprawdę mnie chce?”;
  • wycofywać się zamiast powiedzieć, że coś Cię zraniło;
  • potrzebować dużo czasu dla siebie;
  • mieć poczucie, że partner „zaraz odkryje, jaki/jaka naprawdę jestem, i odejdzie”;
  • unikać proszenia o coś, żeby nie narazić się na odmowę;
  • po konflikcie odcinać się emocjonalnie albo fizycznie.

Może wystąpić też samoodrzucenie: zanim ktoś zdąży Cię odrzucić, Ty pierwszy/pierwsza wycofujesz się.

W pracy

Możliwe zachowania:

  • nie zabierasz głosu na spotkaniach, mimo że masz coś wartościowego do powiedzenia;
  • boisz się krytyki;
  • długo analizujesz swoje błędy;
  • możesz mieć trudność z przyjmowaniem pochwał;
  • wolisz pracować samodzielnie;
  • możesz nie ubiegać się o awans, ponieważ pojawia się myśl: „Pewnie i tak się nie nadaję”;
  • kiedy ktoś Cię krytykuje, możesz nie tyle się złościć, co wewnętrznie znikać.
Relacja z rodzicami

Może pojawić się poczucie: „Nigdy naprawdę nie byłem/am tym dzieckiem, którego chcieli.”

Możesz odczuwać, że:

  • rodzic bardziej akceptował określone zachowania niż Ciebie;
  • musiałeś/musiałaś „zasłużyć” na akceptację;
  • byłeś/byłaś porównywany/a z rodzeństwem;
  • Twoje emocje lub sposób bycia były krytykowane.

W dorosłości możesz nadal bardzo mocno reagować na dezaprobatę rodzica.

Podczas kłótni

Typowa reakcja: ucieczka.

Możesz:

  • zamknąć się w sobie;
  • przestać odpowiadać;
  • wyjść z pomieszczenia;
  • powiedzieć „nieważne”;
  • udawać, że problem Cię nie obchodzi;
  • później godzinami analizować rozmowę.
Typowe myśli
  • „Nie pasuję.”
  • „Lepiej się nie odzywać.”
  • „I tak mnie nie zrozumie.”
  • „Coś jest ze mną nie tak.”
  • „Nie chcę się narzucać.”
  • „Pewnie mnie nie chce.”
  • „Lepiej odejdę, zanim mnie odrzuci.”

Możesz podejrzewać dominację tej rany, jeśli… Najbardziej boli Cię poczucie, że ktoś Cię nie chce, nie akceptuje albo nie daje Ci prawa być sobą.

Droga uzdrawiania według Bourbeau: uznanie własnego prawa do istnienia, zajmowania miejsca, wyrażania siebie i bycia widzianym.

„To, co kiedyś stworzyliśmy, żeby chronić się przed bólem, z czasem może stać się murem, który oddziela nas od życia, bliskości i prawdziwego siebie. Uzdrawianie zaczyna się wtedy, gdy zamiast walczyć z tym murem, zaczynamy z czułością rozumieć, dlaczego powstał.”

~ Lise Bourbeau

Rana porzucenia – maska „zależnego”

Jeżeli nosisz ranę porzucenia, w partnerze będziesz szukała akceptacji, uwagi, będziesz chciała, żeby się tobą zajął, będziesz chciała się z nim stopić.

Największy lęk to zostać samemu, osoba z taką raną nigdy nie siedzi w ciszy, albo jest z kimś, albo z kimś rozmawia przez telefon, albo słucha, chociaż telewizora lub radia.

Taka osoba bardzo rzadko odchodzi ze związku, lepiej z kimkolwiek niż samej. Jeżeli partner ją zostawi, pławi się w tym smutku, opowiadając wszystkim, zwracając na siebie uwagę i przyjmując współczucie, choć przez chwilę jest ważna i zauważona.

Główne przekonanie: „Sam/sama sobie nie poradzę. Potrzebuję kogoś, żeby czuć się bezpiecznie.”

To nie tyle lęk przed odrzuceniem, co przed pozostawieniem samemu sobie. Osoba z tą raną może bardzo potrzebować obecności, uwagi i wsparcia innych.

Typowe zachowania:

  • silna potrzeba uwagi i obecności drugiej osoby,
  • trudność z samotnością,
  • szukanie potwierdzenia i wsparcia,
  • lęk przed utratą bliskiej osoby,
  • trudność z podejmowaniem decyzji samodzielnie,
  • poczucie bezradności w trudnych sytuacjach.

Maska: zależny – ktoś, kto szuka u innych oparcia, którego sam w sobie nie czuje.

W związku

To jedna z ran, która może szczególnie mocno ujawniać się w relacjach.

Możesz:

  • bardzo potrzebować kontaktu z partnerem;
  • źle znosić jego/jej dystans;
  • często sprawdzać, czy wszystko jest w porządku;
  • potrzebować zapewnień typu „kocham Cię”, „wszystko między nami jest dobrze”;
  • przeżywać silny niepokój, kiedy partner nie odpisuje;
  • mieć trudność z rozstaniem, nawet gdy relacja Ci nie służy;
  • dostosowywać się do partnera, żeby go nie stracić;
  • czuć pustkę, kiedy jesteś sam/sama.

Czasami człowiek nie potrzebuje nawet konkretnej pomocy — potrzebuje po prostu czyjejś obecności.

W pracy

Możesz:

  • potrzebować dużo wsparcia przełożonego;
  • bać się, że nie dasz sobie rady samodzielnie;
  • mieć trudność z podejmowaniem decyzji;
  • często pytać innych o zdanie;
  • mocno przeżywać brak zainteresowania ze strony zespołu;
  • czuć się zagubiony/a, gdy zostajesz sam/a z problemem.
Relacja z rodzicami

Może być związana z doświadczeniem:

  • emocjonalnej nieobecności rodzica;
  • rozłąki;
  • rozwodu rodziców;
  • częstego pozostawania samemu;
  • braku zainteresowania;
  • poczucia, że rodzic był fizycznie obecny, ale emocjonalnie niedostępny.

W dorosłości może pojawić się silna potrzeba „odzyskania” tego, czego brakowało wcześniej.

Podczas kłótni

Często pojawia się: „Nie zostawiaj mnie.” Nawet jeśli tego nie mówisz wprost.

Możesz:

  • płakać;
  • błagać o rozmowę;
  • wysyłać wiele wiadomości;
  • próbować natychmiast rozwiązać konflikt;
  • bardzo źle znosić ciszę;
  • przepraszać nawet wtedy, gdy nie czujesz się winny/a;
  • ustępować, aby druga osoba została.
Typowe myśli
  • „Co ja zrobię bez niego/niej?”
  • „Nie poradzę sobie.”
  • „Muszę mieć kogoś obok.”
  • „Dlaczego mi nie odpisuje?”
  • „Czy nadal mnie kochasz?”
  • „Nie chcę być sam/sama.”
  • „Jeśli odejdzie, nie dam rady.”

Możesz podejrzewać dominację tej rany, jeśli… Najbardziej boli Cię utrata więzi i samotność, a nie sama krytyka czy brak akceptacji.

Droga uzdrawiania: uczenie się, że można być samemu i jednocześnie czuć się bezpiecznie; budowanie wewnętrznego poczucia oparcia.

Rana upokorzenia – maska „masochisty”

Jeśli nosisz ranę upokorzenia w partnerze będziesz szukała jego podziwu dla Ciebie, będziesz chciała, żeby uznał Cię za godną, bo sama siebie nie uznajesz, wstyd jest nieodłącznym elementem twojego życia. Twój największy lęk to nieograniczona wolność, boisz się co mogłabyś wtedy zrobić, gdybyś nie miała hamulców. Twój wstyd Cię ogranicza, a więc chroni przed nieograniczoną wolnością.

Twój partner będzie grał rolę tego, który Cię zawstydza i ogranicza, dzięki temu czujesz się bezpieczna w swojej roli masochisty. Cały czas będziesz skupiała się na innych, bo jest w Tobie lęk, że jak tylko skupisz się na sobie, przestaniesz być potrzebna i zostaniesz sama.

Główne przekonanie: „Moje potrzeby są nieważne. Nie powinnam/powinienem myśleć o sobie.”

Ta rana wiąże się z poczuciem wstydu związanego z własnymi potrzebami, ciałem, przyjemnością czy pragnieniami. Człowiek może nauczyć się stawiać potrzeby innych ponad własnymi.

Typowe zachowania:

  • nadmierne poświęcanie się dla innych,
  • trudność w mówieniu „nie”,
  • branie na siebie zbyt wielu obowiązków,
  • poczucie winy, kiedy robi się coś dla siebie,
  • trudność z proszeniem o pomoc,
  • tłumienie własnych potrzeb.

Maska: masochisty – określenie używane przez Bourbeau dla sposobu funkcjonowania, w którym osoba niejako „znosi” zbyt wiele i zapomina o sobie.

W związku

Możesz:

  • bardzo dużo dawać partnerowi;
  • automatycznie stawiać jego potrzeby przed swoimi;
  • mieć trudność z powiedzeniem „nie”;
  • czuć winę, kiedy czegoś potrzebujesz;
  • przepraszać za swoje emocje;
  • tolerować zachowania, które Ci nie odpowiadają;
  • bać się, że stawianie granic będzie egoistyczne.

Może działać mechanizm: „Jeśli będę dobry/a, pomocny/a i potrzebny/a, będę kochany/a.”

W pracy

Możesz:

  • brać na siebie za dużo;
  • zgadzać się na dodatkowe obowiązki;
  • mieć trudność z odmową;
  • wykonywać pracę innych;
  • czuć się winny/a, gdy odpoczywasz;
  • minimalizować własne osiągnięcia;
  • mieć trudność z proszeniem o podwyżkę;
  • czuć, że inni bardziej zasługują na uznanie.
Relacja z rodzicami

Możliwe doświadczenia:

  • zawstydzanie;
  • krytykowanie wyglądu;
  • zawstydzanie za potrzeby;
  • komunikaty typu „nie bądź taki/a zachłanny/a”;
  • karanie za wyrażanie własnej woli;
  • nadmierna kontrola dotycząca ciała, jedzenia, czystości lub seksualności.

Dziecko może nauczyć się: „Moje potrzeby powodują problemy.”

Podczas kłótni

Możesz:

  • przejąć winę na siebie;
  • zacząć przepraszać;
  • próbować naprawić wszystko;
  • tłumić własną złość;
  • powiedzieć „zostawmy to, nieważne”;
  • bardziej martwić się tym, jak druga osoba się czuje, niż tym, co dzieje się z Tobą.
Typowe myśli
  • „Nie chcę robić problemu.”
  • „Inni mają gorzej.”
  • „Najpierw zrobię wszystko dla innych.”
  • „Nie powinnam/powinienem tego potrzebować.”
  • „Jestem egoistyczny/a.”
  • „Nie mogę odmówić.”
  • „Muszę wytrzymać.”

Możesz podejrzewać dominację tej rany, jeśli… Najtrudniejsze jest dla Ciebie postawienie siebie na pierwszym miejscu bez poczucia winy lub wstydu.

Droga uzdrawiania: zauważanie własnych potrzeb i pozwolenie sobie na ich zaspokajanie bez poczucia winy.

Rana zdrady – maska „kontrolującego”

Jeśli nosisz ranę zdrady w partnerze będziesz szukała potwierdzenia, że coś z nim jest nie tak. Będziesz chciała być dla niego ważna, żeby Ci ufał, żebyś mogła go kontrolować, kiedy tylko będzie próbował uciec spod kontroli, poszukasz pretekstu, żeby od niego odejść.

Wkładasz maskę kontrolującego nic nie może odbyć się bez Twojego udziału, zgody i aprobaty. Jesteś rządząca, krytyczna, niecierpliwa, zawsze chcesz wyjść na tą dobrą i odpowiedzialną, więc będziesz manipulowała faktami, żeby na taką wyjść.

Chcesz żeby inni Ci się zwierzali, ufali Ci, ale sama nie ufasz. Jeśli ktoś nadszarpnie Twoje zaufanie jest skreślony. Twój największy lęk to rozdzielenie z kimś i bycie usuniętą z życia tej osoby. Boisz się tego, a sama robisz to innym. 

Główne przekonanie: „Nie mogę nikomu zaufać. Muszę mieć kontrolę.”

Tutaj centralnym tematem jest utrata zaufania. Człowiek może próbować zabezpieczyć się przed kolejnym rozczarowaniem poprzez kontrolowanie sytuacji, ludzi i własnego otoczenia.

Typowe zachowania:

  • potrzeba kontrolowania sytuacji,
  • trudność z delegowaniem zadań,
  • podejrzliwość,
  • silna potrzeba dotrzymywania słowa – swojego i innych,
  • trudność z przyznaniem się do bezradności,
  • niechęć do pokazywania słabości,
  • silne emocje, kiedy coś nie idzie zgodnie z planem.

Maska: kontrolujący.

W związku

Możesz:

  • potrzebować wiedzieć, co partner robi;
  • źle znosić niejasność;
  • sprawdzać, czy jego słowa zgadzają się z czynami;
  • mieć trudność z delegowaniem;
  • oczekiwać dotrzymywania obietnic;
  • bardzo mocno reagować na niesłowność;
  • próbować przewidywać zachowania partnera;
  • mieć problem z pokazaniem bezbronności.

Możesz też mieć zasadę: „Jeżeli ja jestem lojalny/a wobec Ciebie, Ty masz być lojalny/a wobec mnie.”

W pracy

To może wyglądać jak:

  • potrzeba kontroli nad projektem;
  • trudność z delegowaniem;
  • poprawianie innych;
  • przekonanie, że „sam/a zrobię to najlepiej”;
  • silne reagowanie na niedotrzymywanie terminów;
  • potrzeba wiedzenia wszystkiego;
  • frustracja, kiedy ktoś zmienia ustalenia.
Relacja z rodzicami

W modelu Bourbeau rana ta może wiązać się z doświadczeniem, że rodzic:

  • obiecał coś i nie dotrzymał;
  • był nieprzewidywalny;
  • faworyzował kogoś;
  • sprawiał, że dziecko czuło się oszukane;
  • nadużył zaufania.

Dziecko może wyciągnąć wniosek: „Muszę sam/a pilnować, żeby nie zostać zranionym/zranioną.”

Podczas kłótni

To może być bardzo charakterystyczne. Zamiast uciekać lub błagać o bliskość, możesz: atakować, argumentować i przejmować kontrolę.

Możesz:

  • podnosić głos;
  • wypominać niesłowność;
  • przedstawiać dowody;
  • mówić „przecież obiecałeś/aś”;
  • próbować udowodnić, kto ma rację;
  • mieć ogromną trudność z powiedzeniem „nie wiem”;
  • nie chcieć pokazać słabości.
Typowe myśli
  • „Muszę mieć nad tym kontrolę.”
  • „Nie mogę mu/jej zaufać.”
  • „Jeżeli ja tego nie dopilnuję, nikt tego nie zrobi.”
  • „Obiecał/a, więc ma to zrobić.”
  • „Jak można być tak nieodpowiedzialnym?”
  • „Nie pokażę, że mnie to zraniło.”
  • „Muszę być silny/a.”

Możesz podejrzewać dominację tej rany, jeśli… Najbardziej uruchamia Cię utrata kontroli, niesłowność, kłamstwo, nielojalność lub poczucie, że ktoś Cię zawiódł.

Droga uzdrawiania: stopniowe uczenie się zaufania, akceptowanie niepewności i rezygnowanie z potrzeby kontrolowania wszystkiego.

Rana niesprawiedliwości – maska „surowego”

Jeśli nosisz ranę niesprawiedliwości w partnerze szukasz lojalności i ciepła, równocześnie będąc surową i oziębłą. W dzieciństwie zrozumiałaś, że akceptują Cię za twoje osiągnięcia, a nie za to kim jesteś. Nie mogłaś swobodnie wyrażać siebie, więc odcięłaś się od swoich emocji i stałaś się oschła. Pragniesz być doskonałą i wybitną, tylko tak wg siebie możesz zasłużyć na miłość.

Chcesz kontrolować swoje ciało, panicznie boisz się przytyć. Twoim największym lękiem jest bycie oziębłym, nie chcesz żeby partner tak cię traktował, tymczasem, Ty jesteś oziębła dla niego. Mimo, że starasz się okazywać ciepło ludzie czują twoją oschłość. Unikasz kontaktu fizycznego, bo boisz się okazać słabość.  

Główne przekonanie: „Muszę być perfekcyjny/perfekcyjna, silny/silna i bez zarzutu.”

Według Bourbeau ta rana wiąże się z doświadczeniem braku sprawiedliwości, równego traktowania lub uznania. Osoba może nauczyć się odcinać od emocji i stawiać na perfekcjonizm, obowiązkowość oraz samokontrolę.

Typowe zachowania:

  • perfekcjonizm,
  • bardzo wysokie wymagania wobec siebie,
  • silne poczucie obowiązku,
  • trudność w pokazywaniu emocji,
  • tłumienie złości i smutku,
  • ocenianie siebie za błędy,
  • przekonanie, że trzeba być „silnym”.

Maska: surowego – osoby, która stara się być bez zarzutu i utrzymywać emocje pod kontrolą.

W związku

Możesz:

  • wymagać bardzo dużo od siebie i partnera;
  • mieć wysokie standardy;
  • zwracać uwagę na szczegóły;
  • mieć problem z okazywaniem słabości;
  • racjonalizować emocje;
  • próbować „rozwiązywać” problemy zamiast je przeżywać;
  • mieć trudność z powiedzeniem „potrzebuję Cię”;
  • uważać, że emocjonalność oznacza utratę kontroli.

Może pojawić się przekonanie: „Nie będę obciążać innych swoimi emocjami.”

W pracy

Może wyglądać jak:

  • perfekcjonizm;
  • pracowitość;
  • wysokie wymagania wobec siebie;
  • trudność z odpoczynkiem;
  • frustracja, gdy ktoś wykonuje pracę niedokładnie;
  • duża odpowiedzialność;
  • trudność z przyjmowaniem krytyki;
  • poczucie, że „powinienem/powinnam zrobić to lepiej”.

Paradoksalnie osoba może osiągać bardzo dużo, ale wewnętrznie nigdy nie czuje, że zrobiła wystarczająco dużo.

Relacja z rodzicami

Możliwe doświadczenia:

  • częsta krytyka;
  • porównywanie z innymi;
  • wysokie wymagania;
  • nagradzanie przede wszystkim za osiągnięcia;
  • oczekiwanie „grzecznego”, odpowiedzialnego dziecka;
  • mało miejsca na spontaniczność i emocje.

Dziecko może nauczyć się: „Żeby być wartościowym, muszę być dobry/a.”

Podczas kłótni

Możesz:

  • zamknąć emocje;
  • przejść na argumenty;
  • analizować fakty;
  • poprawiać drugą osobę;
  • wyliczać, co było niesprawiedliwe;
  • mieć trudność z płaczem przed drugą osobą;
  • długo pamiętać sytuacje, w których potraktowano Cię niesprawiedliwie.
Typowe myśli
  • „To powinno być zrobione właściwie.”
  • „Muszę dać radę.”
  • „Nie mogę się rozpaść.”
  • „To niesprawiedliwe.”
  • „Nie mogę popełnić błędu.”
  • „Muszę być najlepszy/a.”
  • „Nie potrzebuję pomocy.”
  • „Emocje niczego nie rozwiązują.”

Możesz podejrzewać dominację tej rany, jeśli… Najbardziej cierpisz wtedy, gdy czujesz niesprawiedliwość, brak uznania, nierówne traktowanie albo własną niedoskonałość.

Droga uzdrawiania: pozwolenie sobie na niedoskonałość, emocje, odpoczynek i wrażliwość.

Jeżeli czujesz, że utknęłaś i potrzebujesz wsparcia w zrozumieniu i uzdrowieniu swoich emocji, zapraszam na Sesje Uzdrawiania Duszy

Bourbeau podkreśla, że możemy rozpoznawać u siebie więcej niż jedną ranę, ale jedna może być bardziej dominująca.

Mechanizm jest podobny: pojawia się bolesne doświadczenie tworzymy sposób ochrony przed nim, z czasem ta ochrona staje się „maską”, którą automatycznie zakładamy w sytuacjach uruchamiających dawny ból. Celem pracy z tym modelem ma być rozpoznanie maski, zaakceptowanie własnych doświadczeń i stopniowe pozwalanie sobie na bardziej autentyczne zachowanie.

Cały model w jednym miejscu
Rana Maska Główny lęk/przekonanie
Odrzucenie Uciekający „Nie jestem chciany.”
Porzucenie Zależny „Zostanę sam.”
Upokorzenie Masochista „Moje potrzeby są nieważne.”
Zdrada Kontrolujący „Nie mogę zaufać.”
Niesprawiedliwość Surowy „Muszę być perfekcyjny.”
Jak odróżnić te rany?

Wyobraź sobie, że partner nie odpisuje Ci przez kilka godzin.

Rana odrzucenia: „Pewnie już mnie nie chce. Coś jest ze mną nie tak.”

Reakcja: wycofanie.

Rana porzucenia: „Dlaczego nie odpisuje? Czy coś się stało? Czy mnie zostawi?”

Reakcja: szukanie kontaktu i zapewnienia.

Rana upokorzenia: „Może przesadzam. Nie powinnam/powinienem robić z tego problemu.”

Reakcja: pomniejszanie własnych potrzeb.

Rana zdrady: „Co on/ona przede mną ukrywa? Przecież miał/a napisać.”

Reakcja: kontrolowanie i szukanie informacji.

Rana niesprawiedliwości „Umówiliśmy się. To nie jest fair.”

Reakcja: chłód, argumentowanie, ocenianie sytuacji według zasad.

Jak rozpoznać swoją dominującą ranę?

1. Co boli mnie najbardziej?

Wybierz spontanicznie:

A. Kiedy ktoś mnie nie chce lub nie akceptuje.
→ Odrzucenie

B. Kiedy ktoś się ode mnie oddala albo zostawia mnie samego/samą.
→ Porzucenie

C. Kiedy czuję wstyd i mam wrażenie, że moje potrzeby są ciężarem.
→ Upokorzenie

D. Kiedy ktoś mnie zawodzi, kłamie lub odbiera mi kontrolę.
→ Zdrada

E. Kiedy ktoś traktuje mnie niesprawiedliwie albo gdy sam/a nie spełniam swoich standardów.
→ Niesprawiedliwość

2. Co robisz jako pierwsze podczas konfliktu?

  • Znikam → odrzucenie
  • Szukam bliskości → porzucenie
  • Ustępuję i biorę winę → upokorzenie
  • Kontroluję/atakuję → zdrada
  • Ochładzam emocje i analizuję → niesprawiedliwość

3. Czego najbardziej potrzebujesz od innych?

  • „Zaakceptuj mnie.” → odrzucenie
  • „Nie opuszczaj mnie.” → porzucenie
  • „Pozwól mi mieć potrzeby.” → upokorzenie
  • „Bądź lojalny i dotrzymuj słowa.” → zdrada
  • „Traktuj mnie sprawiedliwie i doceń moje wysiłki.” → niesprawiedliwość
A teraz sprawdź, która z 5 ran emocjonalnych jest Ci najbliższa

Czy zastanawiasz się czasem, dlaczego w określonych sytuacjach reagujesz właśnie w taki sposób? Dlaczego jedne słowa szczególnie Cię ranią, trudno Ci zaufać, boisz się odrzucenia albo masz poczucie, że zawsze musisz być silna i perfekcyjna?

Przygotowałam 30-pytaniowy test inspirowany koncepcją 5 ran emocjonalnych Lise Bourbeau, który pomoże Ci przyjrzeć się swoim reakcjom, emocjom i schematom.

To nie jest diagnoza psychologiczna. Potraktuj test jako zaproszenie do zatrzymania się, refleksji i lepszego poznania siebie.

👉 Zrób test i sprawdź, która z 5 ran jest Ci najbliższa

Możliwe, że wynik pokaże Ci coś, czego wcześniej w sobie nie zauważałaś. A może stanie się początkiem ważnego pytania: „Czego tak naprawdę potrzebuję?”

Jeżeli czujesz, że utknęłaś i potrzebujesz wsparcia w zrozumieniu i uzdrowieniu swoich emocji, zapraszam na Sesje Uzdrawiania Duszy

Twoja emocjonalna rana – sprawdź, która jest najsilniejsza

Udostępnij